AI-agenten verschuiven van ondersteuning naar zelfstandige uitvoering. De opkomst van AI-agenten zoals Claude Cowork, die werkprocessen over de domeinen recht, marketing en analyse heen autonoom kunnen beheren, heeft het debat bij beleggers aangezwengeld: bestaat in delen van het SaaS-ecosysteem eventueel het risico dat er op structurele wijze tussenpersonen verdwijnen?
De waarderingsmultiples van softwarebedrijven zijn sinds augustus 2025 aanzienlijk gedaald door het vermeende ontwrichtingsrisico van AI terwijl de ondernemingen die profiteren van AI-infrastructuur, net beter stand hielden. De markt lijkt niet alleen de groeiverwachtingen, maar ook de duurzaamheid van de bedrijfsmodellen van de softwarebedrijven anders te beoordelen.
We onderzoeken of deze prijsaanpassing een fundamentele aantasting van de economische basis van SaaS weerspiegelt en waar wij van mening zijn dat de markt mogelijk zowel het disruptierisico als de veerkracht foutief prijst.
In de afgelopen tien jaar genoten software- en SaaS-bedrijven (software-as-a-service) een structurele waarderingspremie ten opzichte van andere technologiesectoren, en meer in het algemeen ten opzichte van de bredere markt. De achterliggende gedachte was heel duidelijk: op abonnementen gebaseerde bedrijfsmodellen zorgden voor recurrente inkomstenstromen en een hoge zichtbaarheid van de inkomsten. Ze zorgden voor hoge brutomarges en lage kapitaalintensiteit; naarmate de ondernemingen groter werden, stegen de incrementele marges snel, wat zich in een sterke vrije kasstroom vertaalde.
Eigenlijk werd software als “defensieve groei” binnen de technologiesector beschouwd. Veel oplossingen zaten verankerd in essentiële workflows, wat zowel in hoge overstapkosten als in een duurzame prijsmacht resulteerde. In vergelijking met cyclische sectoren zoals halfgeleiders en hardware bood software een stabieler winstverloop en minder gevoeligheid voor economische cycli.
Die premie is echter gedaald – in sommige segmenten zelfs fors.
Een deel van de compressie weerspiegelt de kapitaalrotatie en geen operationele verslechtering.
Sinds de lancering van ChatGPT eind 2022 hebben investeerders zich steeds meer gericht op het rekenintensieve karakter van grote AI-modellen. Omdat hyperscalers een nooit geziene cyclus van kapitaaluitgaven hebben opgestart om de capaciteit van hun datacenters uit te breiden, hebben beleggers hun focus verlegd naar de hardwaremarkten waar er voor meerdere jaren uitzicht is op naar boven bijgestelde winsten.
Software moet globaal gezien echter nog tonen dat het evenveel geld kan opleveren als AI. Het inbedden van AI in bestaande software heeft sommige van deze producten inmiddels al verbeterd, maar de directe impact op de omzet en de winstgevendheid is nog beperkt. Beleggers hebben hun blootstelling verlegd van software naar hardware en halfgeleiders en hierdoor zijn de multiples van software relatief gezien gedaald.
De recente productaankondigingen van OpenAI en partijen die in Anthropic investerenzetten vraagtekens bij de langetermijnduurzaamheid van de inkomsten die het bedrijfsmodel van de softwaresector al lang kenmerkt. AI-tools zullen immers voor meer concurrentie zorgen. Wanneer AI-systemen zoals Claude Cowork nu autonoom taken kunnen uitvoeren die voordien menselijke interactie in meerdere softwaretools vereisten, zet dat bij alle bestaande SaaS-tools de deur op een kier voor het risico dat er disintermediatierisico zal optreden.
Nu het risico bestaat dat AI de softwarewereld ontwricht, houdt de markt in de koersen steeds meer rekening met winsterosie op korte termijn. Dat is het gevolg van bezorgdheid over de stijging van de investeringen in AI door softwareleveranciers, de prijsdruk en de concurrentiedruk. In schril contrast hiermee blijven de winstverwachtingen voor een aantal belangrijke submarkten in de halfgeleidersector en de hardwaresector stijgen omdat de prijzen blijven verbeteren en de orderboeken voortdurend recordhoogtes breken.
Hoewel we op korte termijn rekening houden met deze tegenwind en hoewel we een meer gematigde kijk hebben op de softwaresector in het algemeen, zal het disruptierisico volgens ons sterk verschillen naargelang van het businessmodel. Niet alle segmenten in de softwarebusiness zijn even kwetsbaar.
De kwetsbaarheid kan hoog zijn bij softwaretools die vooral een UI (user interface) voorzien voor relatief gestandaardiseerde taken. Autonome AI-agenten kunnen die traditionele gebruikersinterface omzeilen, waarbij taken systeemoverstijgend op elkaar zijn afgestemd zonder dat er nog een menselijke input nodig is. Hierdoor manier zouden softwareleveranciers die voornamelijk kmo's bedienen, meer blootgesteld kunnen zijn omdat deze klanten doorgaans prijsgevoeliger zijn en agieler zijn bij het gebruik van AI-native tools. In dergelijke gevallen kan AI de prijskracht verminderen en de concurrentie versterken.
We zijn er echter van overtuigd dat bepaalde segmenten van de softwaremarkt veerkrachtigere businessmodellen hebben. Cyberbeveiliging is maar een voorbeeld, andere voorbeelden zijn complexe softwareplatforms die diep verankerd zijn in de bedrijfsactiviteiten en waarvan de integratie zeer duur is, maar ook softwaretools voor zeer sterk gereglementeerde industrietakken zoals de gezondheidszorg, de financiële dienstverlening of de overheid. In deze segmenten staan gegevensbeveiliging en compliance voorop; bovendien zal software voor gegevensinfrastructuur zoals databases hier op korte termijn voordelen uit halen omdat AI-systemen een gestructureerde, veilige en goed beheerde gegevensinvoer vereisen.
Het onderscheid is cruciaal. De daling van de waarderingen van software en het verhaal van een “SaaSpocalypse” vormen de afspiegeling van legitieme vragen over de duurzaamheid van de marges, de dynamiek van de concurrentie en de weerbaarheid van de groei van de sector op lange termijn. Dat betekent echter niet dat alle modellen voor de softwarebusiness modellen hierdoor plots getroffen worden.
AI zal de economie achter de softwarediensten waarschijnlijk niet elimineren, maar het zal de waarde binnen het ecosysteem wel herverdelen. Voor de beleggers ligt de opportuniteit in het identificeren van de segmenten die structureel kwetsbaar zijn en die nog goed gepositioneerd zijn om meerwaarde te genereren in een economie die met AI werkt. De huidige brede uitverkoop van software heeft de spreiding binnen de sector vergroot en biedt kansen voor actieve aandelenpickers die zich richten op selectiviteit en fundamentele analyse.
Krijg sneller informatie met één enkele klik