De recente spanningen in het Midden-Oosten hebben geleid tot nieuwe energie- en aanbodschokken in Europa, wat eens te meer benadrukt hoe afhankelijk de regio nog steeds is van externe leveranciers. Wat ooit vooral een beleidsambitie was, slaat steeds meer om in financieringsbeslissingen en industriële actie. Voor aandelenbeleggers is dat van belang: Europese autonomie wordt een drijvende kracht op lange termijn van waar kapitaal wordt uitgegeven en welke industrieën daarvan kunnen profiteren.
Van verhaal tot uitvoering
Wereldwijde fragmentatie, geopolitieke spanningen en terugkerende aanbodschokken blijven het traditionele model van Europa op de helling zetten, gebaseerd op open handel en externe factoren. Europese autonomie betekent een structurele transformatie weg van dit model – niet naar isolement, maar naar meer veerkracht en controle op strategische gebieden.
De reactie van Europa opschalen
De reactie van Europa wordt tastbaarder en versnelt. Het verslag-Draghi over het concurrentievermogen van de EU schat in dat ze voor strategische autonomie is naar schatting ongeveer 750-800 miljard euro nodig[1] van extra investeringen per jaarEnergie, defensie, technologie en industriële capaciteit.
Defensie is het beste voorbeeld van deze verschuiving. Het huidige Europese kader maakt tot 800 miljard EUR[2] aan defensie-uitgaven mogelijk, waaronder 150 miljard EUR via het SAFE-instrument (Veiligheidsactie voor Europa) ter ondersteuning van gezamenlijke aanbestedingen. De initiële SAFE-goedkeuringen bedragen tientallen miljarden euro's en de totale vastleggingen zullen naar verwachting meer dan 100 miljard euro bedragen[3] voor alle lidstaten.
Deze versnelling gaat verder dan defensie. De financiering via de financieringsfaciliteit voor Europese verbindingen zal zorgen voor financiering van grensoverschrijdende energie-infrastructuurprojecten, waardoor investeringen in elektriciteits- en waterstofinfrastructuur, interconnecties en elektrificatie worden versterkt. Tegelijkertijd worden EU-initiatieven op gebieden als nucleair onderzoek, paraatheid voor gezondheidszorg en sleuteltechnologieën opgeschaald, als gevolg van een bredere impuls om de binnenlandse capaciteiten te versterken.
Ook de veerkracht van de toeleveringsketen staat op de agenda. Europa levert steeds meer inspanningen om de toegang tot cruciale grondstoffen te waarborgen, zowel in eigen land als via externe partnerschappen. Recente handelsovereenkomsten, waaronder die met Australië, hebben uitdrukkelijk tot doel de inkoop te diversifiëren en de afhankelijkheid van geconcentreerde of instabiele toeleveringsketens te verminderen. Dit onderstreept een belangrijke verschuiving: autonomie gaat niet over isolatie, maar over het opbouwen van veerkrachtige en vertrouwde netwerken.
Alles bij elkaar markeren deze ontwikkelingen een keerpunt. Defensie is in een industriële fase beland, de energiesoevereiniteit is weer urgent geworden en strategische sectoren als materialen, gezondheidszorg en technologie zien hernieuwde aandacht.
De strategische uitdagingen en het antwoord van Europa
De Europese drang naar strategische autonomie wordt gedreven door een reeks structurele afhankelijkheden die de recente schokken scherper in het vizier hebben gebracht.
- Energieafhankelijkheid en prijsschokken
De recente geopolitieke spanningen, waaronder conflicten in Iran, hebben geleid tot een hernieuwde energieschok, wat de blootstelling van Europa aan het externe aanbod benadrukt.
Antwoord: Versnelde investeringen in energie-infrastructuur, elektrificatie en hernieuwbare energie, ondersteund door initiatieven zoals REPowerEU. - Technologische afhankelijkheid
Europa produceert minder dan 10% van de wereldwijde halfgeleiders[4]Ondanks dat het een grote eindmarkt is.
Antwoord: De European Chips Act wil meer dan 40 miljard euro mobiliseren om de binnenlandse capaciteit weer op te bouwen. - Kwetsbaarheid in de gezondheidszorg
Tot 80 % van de API’s en ongeveer 40 % van de geneesmiddelen (vooral generische geneesmiddelen) die in Europa worden gebruikt, zijn afkomstig uit China en India.[5]
Antwoord: Versterking van de weerbaarheid door middel van programma's zoals HERA (Health Emergency Preparedness and Response) en EU4Health, naast het herschikken van inspanningen.
Where the opportunities lie
We believe there is an improving investment case for European assets, as increasing autonomy may direct capital towards areas characterised by structural demand, policy support and capacity constraints. This combination can support pricing power, enhance earnings visibility and potentially extend growth cycles, although outcomes remain dependent on market conditions
The most compelling opportunities tend to lie along strategic value chains: defence supply ecosystems, energy infrastructure and electrification, critical materials, circular economy solutions, and enabling technologies supporting Europe’s industrial and digital capabilities. These segments are beneficiaries of increased spending and essential enablers of autonomy itself.
Why Candriam for European Autonomy
Selectivity matters. Not every “autonomy” exposure will translate into lasting value creation, particularly in capital-intensive and policy-driven industries. At Candriam, we approach European autonomy as a multi-year investment cycle and focus on where we see durable demand and strong competitive positions.
Our strategy combines top-down thematic conviction with bottom-up stock selection, supported by more than 20 years of experience in thematic and European equity investing and a thematic platform managing over €15 billion[6] in assets. This allows us to move beyond broad sector allocation and focus on companies we believe are directly exposed to, and enabling, Europe’s strategic transformation.
We structure the investment universe around five pillars: energy, aerospace and defence, technology, strategic industries and materials, and healthcare. Within these, we look for businesses with critical technologies, strong market positions or specialised capabilities embedded in European value chains — including companies that may be less visible to the broader market.
The aim is a high-conviction strategy that captures a wide opportunity set linked to Europe’s autonomy transition — from major contractors to specialised suppliers and technology leaders.
This article is the first in a series of five exploring the theme of European autonomy, featuring Candriam’s views across the key pillars. Look out for the next instalment in the series, focusing on Technology.
[1] Draghi, M. (2024), The Future of European Competitiveness. Europese Commissie
[2] Europese Commissie (2024), Europese industriële defensiestrategie (EDIS).
Raad van de Europese Unie (2024), A Strategic Compass for Security and Defence.
[3] Europees Defensieagentschap (2024), Rapport defensiegegevens.
[4] Gerangschikt: Productie van halfgeleiders per land of regio (1990-2032F)
[5] Europese Commissie (2020), Farmaceutische strategie voor Europa.
6 - Bron: Candriam, per 31/01/2026