Beleggen in circulariteit

Het ontluiken van de circulaire economie markeert niet alleen een nieuwe fase in de implementering van beleidslijnen voor duurzame ontwikkeling.

De circulaire economie zorgt ook voor een totale paradigmashift. Tot dusver hadden beleidsregels voor duurzame ontwikkeling de ambitie om de ecologische en maatschappelijke impact van productieprocessen te beperken. Ze stelden het verloop van die productie niet in vraag, die van nature lineair is: er worden grondstoffen gewonnen, omgevormd, verbruikt en tot slot vernietigd.

Sinds enkele jaren wordt dat schema resoluut in vraag gesteld. Het gaat er immers van uit, wil het houdbaar zijn, dat grondstoffen oneindig zijn … Maar vandaag is het glashelder dat grondstoffen steeds schaarser worden. Zelfs de grondstoffen die als oneindig werden beschouwd, bijvoorbeeld water, zijn kwetsbaar en worden bedreigd.

De circulaire economie is meer pragmatisch van opzet. Ze vertrekt van de eenvoudige vaststelling dat het lineaire productieproces aan het einde van de keten schaarse en kostbare bouwstoffen afdankt: 57% van het afval in de Europese Unie wordt gedumpt of verbrand. Om de kwestie van de uitputting van de natuurlijke hulpbronnen op te lossen, moeten grondstoffen, die momenteel massaal worden vernietigd, dus opnieuw in het productieproces worden geïnjecteerd. Daartoe moet zoveel mogelijk worden gefabriceerd op basis van afval, moet de gebruiksduur van producten worden uitgebreid en moet de ontmanteling van goederen worden vergemakkelijkt met het oog op hun recyclage.

Deze visie komt op een uiterst concrete wijze tot uitdrukking in de productieketen. Ze beveelt met name aan om onderhouds- en hersteldiensten uit te breiden zodat er minder goederen moeten worden vernieuwd waarvan de levensduur kan worden verlengd. Ze stelt voor om de tweedehands markt uit te bouwen zodat afgedankte goederen die nog goed functioneren, een tweede leven kunnen leiden. Ze wil bij fabrikanten de praktijk van reconditionering bevorderen zodat verouderde producten opnieuw in de handel worden gebracht. Tot slot legt de circulaire economie de nadruk op de mogelijkheid om bestanddelen van producten te recycleren.

Door deze voorzieningen voor recuperatie, verlenging of herfabricage te systematiseren, komt men tot een mechanische vermindering van de initiële behoefte om grondstoffen te ontginnen. Als gevolg daarvan wordt ook het aanzienlijke energieverbruik dat daarmee samenhangt, beperkt. Het biedt ook de kans om op lokaal niveau recyclagelussen te creëren en zelfs nieuwe diensten in het leven te roepen en werkgelegenheid te scheppen, specifiek voor de circulaire economie. Deze jobs kunnen geavanceerde competenties vereisen (ingenieurs, elektronicaspecialisten, informatici) naast gespecialiseerde arbeidskrachten en minder gekwalificeerde professionals. Sommige prognoses gewagen van een potentieel van 2 miljoen jobs in Europa tegen 2035.

De evoluties die dit met zich meebrengt voor de bedrijven, mogen echter niet worden onderschat. Bedrijven moeten een gedeelte van hun productieproces herzien, bijvoorbeeld door vanaf de assemblage rekening te houden met technieken voor reconditionering of recuperatie van componenten (eco-conceptie). Ze moeten ook een omgeving uitbouwen die bevorderlijk is voor de circulaire economie: wanneer het afval van het ene bedrijf de grondstof van het andere kan worden, moet men anticiperen op logistieke en economische trajecten die de uitwisseling van bouwmaterialen vergemakkelijken.

Isabelle Cabie
Global Head of Corporate Responsible Development
David Czupryna
Senior Portfolio Manager
Q&A
  • EN
    Investing for a circular future
  • FR
    Investir pour un avenir circulaire
  • DE
    Investieren für eine zirkuläre Zukunft
  • IT
    Investire per un futuro circolare

Een wettelijke stimulus is essentieel voor de verdere progressie naar de circulaire economie.

De Europese Unie heeft een doelstelling vastgelegd van 500 miljoen ton CO2 minder tegen 2035 dankzij de circulaire economie, de recyclage van 65% van het gemeentelijk afval en 75% van het verpakkingsafval. Het recente verbod op plastic zakken is een stap in die richting. Het dwingende aspect blijft echter nog sterk aanwezig, of dit nu betrekking heeft op de producent of op de consument.

De actie van beleggers vormt een krachtige katalysator. Ze kunnen kiezen voor beleggingscriteria op basis van de invoering van de circulaire economie. De gekozen criteria hebben betrekking op het bedrijfsbeleid: heeft het bedrijf een verbetering van zijn onderhoudsdienst voorzien? Is het gespecialiseerd in tweedehands producten (zoals eBay)? Verkoopt het producten die zijn gereconditioneerd (zoals Dell, HP, Philips)? Verkoopt het producten, afkomstig van recyclage (Umicor)?

Deze criteria hebben ook te maken met het in acht nemen van interne processen.

Maakt de onderneming bijvoorbeeld gebruik van gerecycleerde materialen? Optimaliseert ze het gebruik van energie? Wordt een deel van de R&D-budgetten besteed voor eco-conceptie (zoals men ziet bij het ARA-project van Google)? Wordt afval benut om nieuwe producten te ontwerpen (bijvoorbeeld in landbouwbedrijven)?

De circulaire economie is geen fictie.

Ze berust op rationele initiatieven en georganiseerde voorzieningen. De circulaire economie zal de samenwerking en convergentie tussen actoren die te vaak achterdocht jegens elkaar koesteren, weer relevant maken: privébeleggers, bedrijven, overheden en burgers moeten nieuwe manieren vinden om hun bijdrage aan economie, productie, groei en herverdeling vorm te geven en in de tijd te beheren.

Dit is een enorme uitdaging die onze tijd moet aangaan. Dit kan slechts op basis van collectieve intelligentie en de medewerking van iedereen. 

Meer weten

  • Al onze publicaties
  • Ontmoet onze experts
  • Candriam in de pers

Laatste analyses

  • Circular Economy, David Czupryna, ESG, SRI, Research Paper

    Investing in the Circular Economy. We are all plastic now.

    Perhaps like us, you are a bit frightened about all the news stories and the statistics – the plastic ‘eighth continent’ in the Pacific Ocean, using our natural resources more rapidly than they can be replaced.
  • Circular Economy, SRI, Isabelle Cabie

    The circular economy: A modern-day challenge

    The emergence of a circular economy is not just another step in the deployment of sustainable development policies; it is a completely new paradigm. Until now, sustainable development policies have been implemented to limit the environmental and social impact of the production process, rather than questioning the entire production schema, which is linear by nature. Commodities are extracted, transformed, consumed and eventually destroyed.
  • Circular Economy

    Gun uw belegging een tweede leven

    In het licht van deze uitdagingen biedt de circulaire economie een alternatief om de vervuiling van de zee, de lucht en de aarde tegen te gaan, en om de overconsumptie van natuurlijke hulpbronnen tegen te gaan.
  • Circular Economy

    Dingen bouwen die lang meegaan

    De wildgroei van goedkope wegwerpgoederen en -materialen is een belangrijk negatief nevenproduct van de lineaire economie.
  • Circular Economy

    Cirkels, ladders en koeien

    Er zijn nu 1,6 planeten nodig om de behoeften van de wereldbevolking te vervullen. En als we niets ondernemen tegen 2050, zullen dat er drie zijn!
  • Circular Economy

    Het verloren paradijs

    Het verhaal van het ‘economische paradijs’ Nauru illustreert misschien beter dan enig ander verhaal, in het klein, de ruïne aan het einde van de lineaire economie.

Snel zoeken

Krijg sneller informatie met één enkele klik

Ontvang inzichten rechtstreeks in uw inbox