Van recordbrekende hittegolven en bosbranden tot langdurige droogte en verwoestende overstromingen: de zomer van 2026 bracht de fysieke gevolgen van klimaatverandering scherp in beeld. Naarmate deze risico's steeds directer worden, reiken de gevolgen ervan veel verder dan het milieu, wat gevolgen heeft voor de economische activiteit, de toeleveringsketens en de financiële markten.
De klimaatrisicobeoordelingen van beleggers richten zich al jaren sterk op transitierisico's: de veranderingen in regelgeving, technologie en markt die gepaard gaan met de overgang naar een koolstofarme economie. Naarmate de transitie langzamer verloopt dan verwacht, worden de toenemende fysieke gevolgen van klimaatverandering steeds moeilijker te negeren. De integratie ervan in beleggingsbeslissingen wordt essentieel.
Fysieke klimaatrisico's omvatten acute gebeurtenissen zoals overstromingen, bosbranden en stormen, naast chronische veranderingen zoals stijgende temperaturen, langdurige droogte en waterschaarste. Hun gevolgen strekken zich uit tot ver buiten de schade aan materiële activa.
Denk aan het effect van lage waterstanden op de Rijn: verstoord goederenvervoer kan hele industriële waardeketens raken, wat kan leiden tot aanbodtekorten, productievertragingen en stijgende kosten. Een hittegolf kan ondertussen de arbeidsproductiviteit verminderen, transportnetwerken verstoren, de elektriciteitsproductie beperken en de landbouwproductie beïnvloeden. Omdat moderne economieën sterk met elkaar verbonden zijn, kunnen verstoringen in één regio zich over industrieën en grenzen heen verspreiden.
Toch richten veel conventionele modellen voor fysische risico’s zich nog steeds voornamelijk op directe schade aan individuele activa, in een benadering die lijkt op de beoordeling van het verzekeringsrisico. Dit kan voorbijgaan aan de indirecte, cumulatieve en systemische gevolgen van klimaatverandering.
Voor beleggers is de uitdaging dus niet alleen om te bepalen welke activa met fysische gevaren worden geconfronteerd, maar om te begrijpen hoe die gevaren het bredere economische ecosysteem van een bedrijf kunnen beïnvloeden. Houden traditionele financiële en ESG-analyses deze gevolgen voldoende in de gaten?
Fysieke klimaatrisico's vereisen dat beleggers rekening houden met directe, indirecte en systemische economische gevolgen.
Begrijpen waar bedrijven actief zijn, naast wat ze doen en hoe ze hun activiteiten uitvoeren, wordt essentieel om klimaatgerelateerde kwetsbaarheden te identificeren.
Betere openbaarmaking door bedrijven, toekomstgerichte analyse en aandeelhoudersbetrokkenheid worden steeds belangrijker om de veerkracht van bedrijven op lange termijn te beoordelen.
Als fysische klimaatrisico's geografisch specifiek zijn, maar economisch met elkaar verbonden, vereist de beoordeling ervan dat beleggers bedrijven door een andere bril bekijken.
Van oudsher heeft fundamentele ESG-analyse twee belangrijke dimensies onderzocht: wat een bedrijf doet – de duurzaamheidskenmerken en -risico’s die verbonden zijn aan zijn bedrijfsactiviteiten – en hoe het opereert, inclusief zijn beheer van ecologische en sociale kwesties.
Fysische klimaatrisico's introduceren een steeds belangrijkere derde dimensie: waar.
De geografische locatie van de activa, activiteiten en toeleveringsketens van een bedrijf kan zijn blootstelling aan klimaatgevaren aanzienlijk beïnvloeden. Twee bedrijven die in dezelfde sector actief zijn, met vergelijkbare bedrijfsmodellen, kunnen te maken krijgen met zeer verschillende fysieke risico's, afhankelijk van waar hun productiefaciliteiten of leveranciers gevestigd zijn.
Denk aan de voedings- en drankenindustrie. Het begrijpen van de kwetsbaarheid van een bedrijf voor klimaatverandering vereist meer dan het analyseren van zijn directe activiteiten. Beleggers moeten ook nagaan waar landbouwgrondstoffen worden aangekocht, hoe die regio's worden blootgesteld aan droogtes, overstromingen of veranderende neerslagpatronen, en of er alternatieve voorraden beschikbaar zijn.
Dit vereist een meer granulaire, georuimtelijke analyse, waarbij informatie over de locatie van bedrijfsactiva en toeleveringsketens wordt gecombineerd met kaarten van fysieke klimaatgevaren. Bij Candriam zijn we ervan overtuigd dat deze locatiegebaseerde benadering, die ook de basis vormt voor onze biodiversiteitsanalyse, een essentiële dimensie van ESG en financiële analyse zal worden in een steeds meer gefragmenteerde wereld die geconfronteerd wordt met toenemende ecologische en sociale risico’s.
Het identificeren van de concentratie van klimaatrisico’s is een essentiële eerste stap. Maar geografische blootstelling alleen bepaalt de financiële materialiteit niet.
Een productiefaciliteit in een overstromingsgebied kan bijvoorbeeld beschikken over effectieve beschermende infrastructuur- en bedrijfscontinuïteitsplannen. Omgekeerd kan een bedrijf met een relatief beperkte blootstelling aan zijn eigen faciliteiten afhankelijk zijn van een kritieke leverancier die actief is in een zeer kwetsbare regio.
Beleggers moeten daarom georuimtelijke gegevens combineren met een dieper inzicht in de operationele afhankelijkheden van bedrijven, de concentratie van de toeleveringsketen, het risicobeheer en de aanpassingsstrategieën.
Toekomstgerichte klimaatscenario's spelen ook een belangrijke rol. Omdat het tempo en de geografische gevolgen van de opwarming onzeker blijven, kan het analyseren van verschillende scenario's beleggers helpen te onderzoeken hoe kwetsbaarheden in de loop der tijd kunnen evolueren.
De doelstelling is om fysische klimaatblootstelling om te zetten in mogelijke financiële gevolgen: hogere operationele kosten, productieonderbrekingen, extra kapitaaluitgaven, druk op marges of veranderingen in de groeivooruitzichten op lange termijn. Uiteindelijk kunnen deze effecten de waarderingen van bedrijven beïnvloeden en beleggers helpen onderscheid te maken tussen bedrijven met vergelijkbare financiële profielen, maar met verschillende niveaus van klimaatbestendigheid.
Het beoordelen van de financiële materialiteit vereist daarom meer dan klimaatgegevens: het vraagt om fundamenteel, bedrijfsspecifiek onderzoek dat fysieke gevaren koppelt aan bedrijfsprestaties en veerkracht.
Het integreren van fysische klimaatrisico’s in beleggingsbeslissingen blijft een complexe oefening.
Een belangrijk obstakel is de beschikbaarheid van gegevens. Bedrijven maken niet altijd de precieze locatie van hun strategische activa bekend, laat staan de geografische voetafdruk van hun toeleveringsketens. Zelfs wanneer deze informatie beschikbaar is, blijft het moeilijk om fysische gevaren om te zetten in betrouwbare financiële ramingen.
Ook klimaatrisicomodellen evolueren. Betere geospatiale datasets en geavanceerdere scenario's kunnen beoordelingen verbeteren, maar er blijven onzekerheden bestaan, met name rond indirecte effecten en de complexe interacties tussen verschillende economische activiteiten.
Dit maakt engagement met het bedrijf steeds belangrijker. Beleggers moeten niet alleen begrijpen waar bedrijven met potentiële kwetsbaarheden worden geconfronteerd, maar ook hoe ze deze herkennen, beheren en voorbereiden. Zijn aanpassingsmaatregelen geïntegreerd in strategische planning? Worden kritieke leveranciers beoordeeld? Wordt er voldoende kapitaal toegewezen om de operationele weerbaarheid te versterken?
Uiteindelijk is het niet de bedoeling om onzekerheid weg te nemen, maar om een beter geïnformeerde, toekomstgerichte beoordeling te ontwikkelen van het vermogen van bedrijven om een veranderend klimaat te weerstaan.
Nu fysische klimaatrisico's steeds belangrijker worden voor de financiële sector, moeten beleggers bij het beoordelen van de veerkracht van bedrijven verder kijken dan conventionele financiële en ESG-indicatoren. Door geografische blootstelling te combineren met fundamentele bedrijfsanalyses kunnen kwetsbaarheden aan het licht komen die anders misschien over het hoofd worden gezien.
In een opwarmende wereld met toenemende milieu- en sociale risico’s wordt het weten waar bedrijven actief zijn – en hoe voorbereid ze zijn op de risico’s waarmee ze worden geconfronteerd – een essentieel onderdeel van het begrijpen van hun vermogen om waarde op lange termijn te genereren.
Ontdek Candriams onderzoek en inzichten over klimaatverandering, milieurisico's en duurzame beleggingsbenaderingen om te begrijpen hoe veranderende milieuuitdagingen de financiële markten en beleggingsbeslissingen op lange termijn kunnen beïnvloeden.
Ontdek de thematische aandelenbeleggingsbenadering van Candriam en hoe onze beleggingsteams structurele trends, langetermijnkansen en -risico's analyseren.
Krijg sneller informatie met één enkele klik